Duurzaamheid en klimaat - ideeën

Verscholen achter het Monfortklooster (Mosselerlaan 133) bevindt zich een uniek, openbaar natuurpark. Het 'Mariapark' met haar rijke geschiedenis als ontginningsgebied van de vroegere steenbakkerij 'Vanhengel' is in de jaren 1920 geschonken aan de paters Montfortanen met de voorwaarde om dit park ten allen tijden open te stellen voor het publiek. Bovendien is hiervoor een toegangsweg voorzien; ingang Mosselerlaan. Deze unieke plek wordt wel eens de 'groene long' genoemd. Heel wat wandelaars vinden de weg naar deze rustplek. Het idee: bekendmaken van dit openbaar natuurpark, rustplek d.m.v. bewegwijzering, beschrijving van de historie (erfgoedcel), creëren van rustplekken met zitbanken, herstellen van de kunstwerken/kruisweg, bosbeheer, verbindingspark met het sportbos, ....

Samentuinen Genk-Noord probeert zich al jaren in te zetten voor ecologisch tuinieren door giftige stoffen te mijden, te composteren en regenwater op te vangen. Om groenten langer te bewaren willen we nu ook een ondergrondse natuurlijke kelder bouwen door een speciale container in te graven. Dit houdt koel zonder stroom en is vlakbij de tuintjes, waardoor er minder wordt weggegooid. De kelder kan ook gebruikt worden om allerlei groenten, bijvoorbeeld witloof, en paddenstoelen, zoals kampernoelies, te kweken. Tuiniers die gebruik willen maken van de kelder kunnen zich aansluiten. Zoals we nu ook al doen, zullen we aan bezoekers van Nomadland en de tuintjes rondleidingen en uitleg geven. De 33 tuintjes worden tijdens evenementen dan ook regelmatig opengezet voor bezoekers, zodat zij kunnen bijleren over ecologisch tuinieren. Daarnaast willen we ook met duurzame energie werken in de tuintjes. Op dit moment is er namelijk geen stroom en dus ook geen licht. Als er machines worden gebruikt is dit dan ook vaak op benzine. We kunnen bijvoorbeeld werken met zonnepanelen of kleine windmolens die energie produceren en opgeslagen worden op een batterij. Dit zou bijvoorbeeld gaan in de vorm van bouwpakketten die tuiniers kunnen aanvragen voor hun tuintje. Met deze acties willen we niet enkel de tuintjes duurzamer maken. Maar ook bezoekers van LABIOMISTA, Nomadland en de tuintjes bewust maken van de alternatieven die er zijn voor gezonder tuinieren.

Er ontbreken veel bomen (gerooid!) langs de straten. Er wordt veel gewandeld dr bewoners. Beschutting is dringend nodig. (Hoog)-bejaarde wandelaars en mensen met een beperking kunnen nergens neerzitten om wandeling te onderbreken. Daarom in elke straat, afhankelijk van de lengte, één of meerdere banken. Krekestraat heeft weerszijden gevaarlijke voetpaden. Deze opbreken en als zone benutten voor waterinfiltratie en bomen. Ook bomen op het speelplein. Er is nu geen beschutting bij verhitting. Speelmogelijkheden zijn onderbenut. Voor het buurtleven (uitwisseling tss de bewoners) zijn enkele boekenkasten een meerwaarde. Om het project te realiseren zeker lagere school en jeugdbeweging inschakelen. Uiteraard ook andere generaties. Ik stuur illustraties in aparte mail.

De steegbakken. De frustraties binnen de Genkse wijken lopen op. Meer en meer vinden we afval in onze omgeving, hoofdzakelijk terug te vinden in de stegen. Ook is dit vaak een onderwerp bij het alledaagse praatje met de buurman, die in contact staat met het gemeentebestuur, omtrent deze problematiek. Aangezien Genk verschillende stegen bevat, kwam ik tot het idee om hier iets moois van te maken. Met als doel onze Genkse stegen op te fleuren en op sociaal vlak hopelijk een verschil te maken. Met behulp van O.A de steegbakken, in elke steeg terug te vinden. Een vuilbak waar ook sigeretten in uitgdoofd kunnen worden. Met behulp van sfeerverlichting werkend op zonne-energie in de buurt van deze bakken. De mentaliteit van personen kunnen we samen veranderen door in te grijpen daar waar nodig. Met als doel, ons mooie Genk een aangename plek te laten wezen voor elke inwoner. Door op die manier samen respect op te wekken voor alle mooie culturen die hier samenleven. Want een propere buurt, representeert een mooie samenleving. Zwerfafval recyclen, openend nieuwe mogelijkheden, creatie mogelijk te maken in de toekomst. Zoals we bv bouwmateriaal kunnen maken uit plastiek. Een verandering begint ergens. Maar vooral bij onszelf en door onze omgeving kleur te geven, voor een betere toekomst. Daar waar hoop is, is leven.

Aan de achterzijde van de Sint-Albertusschool in Zwartberg bevindt zich een prachtig stukje Genks natuurschoon. Het heeft alle troeven in huis om verder uit te groeien tot de ecologische ontmoetingsplek van Genk Noord. Met haar imposante wintereik, haar amfitheater en oude kastanjebomen is deze groene ruimte nu al de favoriete speelplek voor de kinderen uit de buurt en van de aangrenzende jeugdwerkingen die hier actief zijn. Het is ook een fijne rustplek voor de vele fietsers en wandelaars die hier passeren. We willen deze plek nog mooier maken door enkele bomenrijen aan te leggen zodat de aanwezige fietspaden fietslanen worden. We dromen ervan om aan de straatzijde een prachtige bloemenweide aan te leggen en een tuin voor inheemse bessen. De achterzijde, die aansluit bij nog meer groen, willen we verder ontwikkelen als buurtspeelpark.

In 2019 zijn ik en mijn gezin in Genk komen wonen. Wij zijn positief verrast door het open karakter van het landschap, de mensen en diversiteit. Wij voelen ons hier echt thuis. Ik ben gebeten door duurzaamheid en wat beter dan het aanleggen van een voedselbos waar mens en dier zich kan terugvinden. We willen de diversiteit van het bos als basis gebruiken om linken te leggen met ecologie (opname CO2, biodiversiteit, verbetering bodemkwaliteit) educatie (duurzaamheid, leren kennen en proeven van vruchten). Een andere belangrijke component is het sociale en de verbinding. We willen graag dat dit een bos letterlijk en figuurlijk leeft. Voedsel van korte keten is niet enkel gezond voor het lichaam, in de natuur aanwezig zijn, hier in werken is goed voor je mentaal welzijn, biedt zingeving. Verbinding met de natuur en de andere die hier mee helpen om een levend bos te maken. Ik heb gemerkt dat de interesse voor een voedselbos groot is en zal de uitwerking van dit plan verder op pakken met Adelina Lucchesi en Peter Lenaerts met op de achtergrond ook de feedback van Peter Walbers van de Schom. Een aantal ideeen die al ingediend zijn sluiten goed aan op ons voorstel. Bij deze nodig ik mensen die mee willen denken bij het uitwerken van een projectplan van harte uit om aan te sluiten.

De Tuin van Betty in Winterslag is een oude fruittuin met zeldzame oude fruitrassen, een wijngaard en een authentiek ven. De tuin wordt sinds 2015 onderhouden door een enthousiaste groep vrijwilligers . Een oude scheepscontainer wordt verbouwd tot een ecologische en multifunctionele workshop- en ontmoetingsruimte. Binnen de stedelijke context van de Hoefstadstraat willen we hiermee een duurzame en ecologische rustplek creëren waarin buurtbewoners en andere groepen op een laagdrempelige manier kunnen kennismaken met de natuur en ecologie. De eerste verbouwingswerken van de container zijn al achter de rug en in de zomer van 2021 wordt een groendak met bijvriendelijke planten aangelegd. Maar het project wil nog verder investeren in duurzaamheid door de installatie van zonnepanelen, een ecotoilet en de recuperatie van het regenwater. Verder wordt de historische fruittuin uitgebouwd met oude rassen en de aanleg van een natuurlijk scherm van inheemse leibomen. Dit om de Tuin van Betty op een natuurlijke manier af te schermen (visueel en geluid) van de drukke Westerring. Tenslotte wordt de container binnen afgewerkt tot ruimte waar men kan samenkomen en waar vergaderd kan worden, en met een keuken die ook dienst kan doen als tuinbar voor de passanten en wandelaars in de zomer.

Het project heeft het aanleggen en onderhouden van een wijngaard op 1 van de terrils van Genk en het maken van een echte Genker “mijnwijn” voor ogen. Voor het selecteren van de juiste druivenvariëteit en de vinificatie zou de hulp van een lokale oenoloog gezocht worden. “Mijnwijn” kan bijvoorbeeld als stedelijk uithangbord gebruikt worden op recepties van de stad. Het project zou ook ingepast kunnen worden in lokale tewerkstellingsprojecten. Eventuele uitbreiding naar biodiversiteit, bvb verschillende druivenrassen en wijnen per terril of zijn toekomstopties.

Lopen, spelen met soortgenoten en snuffelen zijn noodzakelijke aspecten voor een gelukkig hondenleven. De overheid denkt het probleem op te lossen door de inrichting van hondenweides, maar die zijn lang niet voldoende om tegemoet te komen aan de behoeftes van honden en hun mensen. Er is behoefte aan uitgestippelde losloopwandelingen aan bijvoorbeeld de Melberg, Kattevennen, het Thorpark en de Schemmersberg. Een veilige losloopplek is een park, een bos of de hei, maar geen omheind hondenspeelveld of klein grasveld midden in de wijk. De ruimte van de bestaande hondenweides is veel te beperkt: veel onbekende honden zo dicht op elkaar kan leiden tot conflicten tussen honden onderling. Er is amper mogelijkheid om elkaar veilig te kruisen. Een hond geraakt trouwens al snel uitgekeken op een hondenweide omdat er niet veel te beleven valt en gaat dan allerlei ongewenst gedrag vertonen zoals: graven, slopen, andere honden vervelen …. Honden hebben behoefte aan bomen, struiken, bosjes, water, verschillende ondergronden … om aan te snuffelen en te ontdekken. In Nederland staat men al veel verder met dit concept. In verschillende natuurgebieden werden zones voorzien waar mens en hond veilig een route kunnen wandelen (van+/- 5km) zonder de natuur, fietsers, ruiters en wandelaars zonder hond tot last te zijn. Genk zou met al zijn mooie natuurgebieden een mooi voorbeeld kunnen zijn van hoe het anders kan.

Vanuit ' de ecologische talentenwerkplaats ' vinden we het belangrijk dat we in verbinding blijven met de maatschappij. Daarom zijn we ook vaak ' on tour ' . Omdat het netwerk van de deelnemers daardoor breder wordt en hun talenten in the picture komen. Thema's die leven in de maatschappij zoals duurzaamheid, klimaat en armoede worden zo concreet en behapbaar gemaakt. We hebben reeds een waterbar, maken smouthies met overrijp fruit met de sapjesfiets, maken soep met voedseloverschotten, en bakken lekkere vegan taartjes met de ' bakbitches ' De waterbar raakt zowel het thema dat kraantjeswater best lekker is en dat je het makkelijk kan pimpen en dat dit een impact heeft op verpakking en vervoer. Maar ondertussen is het ook een gratis aanbod tussen de vaak dure drankjes voor kleine portemonees. Robinetto/ De Leiding cv maakt watertaps zodat dat we 'onze waterbar ' rechtstreeks kunnen aansluiten op de waterleiding. Maar ook dat we hiermee de horeca en events in Genk kunnen inspireren om kraantjeswater te schenken. We delen nu reeds wekelijks 60 liter soep van voedseloverschotten uit aan de deelnemers tijdens de kookworkshop. We merken dat er veel mensen nood hebben aan verse soep met een babbel. Dit willen we graag opschalen door een soepmobiel en met de hulp van kinderkeukenpieten en hun juffen op de donderdagse markt. We willen onderzoeken hoe de lieve pubermeisjes ' Bakbitches ' met hun bakfiets vol vegan lekkers zich tonen op Nomadsland.

De natuur staat onder druk, het weer valt bijna niet meer te voorspellen en de dieren zijn in de war. Dit terwijl er toch wel heel wat potentieel is in de Genkse tuinen. Het opzet zou zijn om in iedere tuin in Stad Genk onder andere vogelhuisjes, vogeldrinkbakjes, insectenhotels, bijenvriendelijke bloemen en struiken te voorzien en hier een bepaalde opvolging rond te doen. Met een groep gemotiveerden kunnen we bij moeilijke periodes een extra tandje bijsteken om voldoende water en eten te voorzien voor de soorten die het op dat ogenblik moeilijk hebben. We kunnen hiervoor ook samenwerken met andere organisaties voor het maken van vogelhuisjes en insectenhotels, voor het faciliteren van het nodige materiaal, enzovoort. Het uiteindelijke doel zou zijn het creëren van één biotoop over de verschillende Genkse tuinen heen.

Drinkfonteintjes installeren op enkele strategische plekken in de stad. Geen metalen, onaantrekkelijke installaties, maar met karakter. Creatief mee omgaan, bv kunst of symboliek in verwerken zodat het ook als bezienswaardigheid kan dienen. Al bij al ecologischer dan flessenwater en eventueel een toeristische trekpleister als we à la 'Fontana dei Libri' zouden gaan.

Genk is een bijzondere stad, met een grote multiculturele en sociaal-economische diversiteit. Dit zorgt voor allerlei maatschappelijke uitdagingen. Eén daarvan is gezonde voeding. Elke Genkenaar zou ten allen tijde toegang moeten hebben tot gezonde en duurzame voeding; seizoensgebonden en vers; lokaal geteeld of fairtrade ingekocht. Daarom dromen wij van een coöperatieve boerderij-winkel, waarbij eters en telers mede-eigenaar zijn en mee beslissen over de koers van de winkel. Een project gedragen door burgers die een alternatief willen, burgers die willen weten hoe hun eten geproduceerd is, waar het vandaan komt en of het eerlijk betaald is, burgers die willen dat voedselproductie rekening houdt met milieu en dierenwelzijn, burgers die voedselverspilling willen tegengaan… Deze winkel kan een ontmoetingsplek worden voor alle Genkenaren: hier wordt gehandeld, gewerkt, geproefd, ontmoet en uitgewisseld. Op deze manier verbinden we Genkenaren met elkaar en met onze lokale economie. Zo dragen we zorg voor onze toekomstige generaties. Een coöperatieve boerderij-winkel. Van, voor en door Genkenaren!

Steeds meer jonge mensen zijn geïnteresseerd om imker te worden. Honing slingeren, oftewel het oogsten van honing, kost echter tijd, veel geld en kennis. Vanuit de Imkersbond van Genk willen we dit proces voor imkers vergemakkelijken door een bijenmobiel te bouwen. Imkers kunnen dan de bijenmobiel huren om honing te slingeren. Op LABIOMISTA bouwden we ook al een bijenhal voor bezoekers. We willen de bijenmobiel dus ook uitbouwen met interessante weetjes en informatiemateriaal, zodat mensen die de mobiel bezichtigen uitleg kunnen krijgen over bijen en hoe belangrijk ze zijn voor ons ecosysteem. Wist je dat bijen 70 tot 80 procent van de producten bestuiven die wij eten? We kunnen met de bijenmobiel dan ook op verschillende evenementen gaan staan om mensen kennis te laten maken met de wereld van de bij.

Het grasveld in Hoevenzavel omtoveren tot een hondenlosloopweide zou de gemeenschapsomgeving ten goede komen. Een plaats waarin mensen kunnen samenkomen en socializen en waar honden vrij kunnen spelen en kunnen socialiseren. Nu is deze omgeving een vuile, vieze buurt waar veel drugsgebruikers komen. Echt geen fijne omgeving om met je hond te gaan wandelen! Er wordt al veel te weinig in de wijken van Genk gedaan en dit is een kans om mensen op een positieve manier bij elkaar te brengen en met elkaar te laten spreken. Een hondenpark bevordert verantwoordelijk huisdierbezit; geven honden een plek om veilig te bewegen, waardoor probleemgedrag wordt verminderd; senioren en gehandicapte eigenaren met een toegankelijke plek om hun metgezellen te trainen, en een ruimte voor gemeenschapsopbouwende gezelligheid. Het is aangetoond dat dankzij een hondenweide hondenbezitters meer bewust worden van het naleven van regels en meer verantwoordelijkheidszin ontwikkelen. Honden die sterk gesocialiseerd en getraind zijn, zijn gezonder, gelukkiger en minder agressief in gedrag. De weide aan hoevenzavel is perfect gelegen, er zijn veel hondenbezitters in de omringende wijken, er is parkeergelegenheid en er is voldoende ruimte. De aanwezigheid van een hondenpark biedt ook sociale controle op vervuiling, drugsgebruik, enz. Een duidelijk reglement is zeker wel nodig! Er moet goed nagedacht worden over een hondenlosloopweide. Het zou deze buurt, die nu serieus verloederd is, ten goede komen.

In nieuwe Kempen willen de eigenaars van de volkstuintjes en omwonenden al jaren wat meer doen met de ruimte rond de volkstuintjes en hun buurt. Zo is het idee om de ruimte naast de volkstuintjes om te toveren tot een eet/klimaat bos. Maar ook op de Koning Boudewijnlaan zouden we graag groenten, fruit, bloemen en kruiden in beeld willen brengen. Dit door kruidenbakken te plaatsen waar alle kruiden gevraagd door de buren in te vinden zijn. De bedoeling is om door de wijk telkens verrast te worden door de natuur & natuurlijk om er iets mee te doen… De opbrengsten worden door middel van activiteiten omgetoverd tot confituur of taart. Dit met recepten van mensen in de buurt. Zij zullen ook gestimuleerd worden om de activiteiten mee te begeleiden. We willen deze rijkdommen niet enkel delen met mensen ‘van de wijk’ maar ook met alle inwoners van Genk. Daarom zouden we graag Genkse passata willen maken. Waar mensen zaadjes krijgen en tips om tomantenplanten te kweken. De opbrengt hiervan worden op verschillende momenten omgetoverd tot Genkse passata. Met dit idee willen we mensen op een laagdrempelige manier prikkelen (contact met natuur, verschillende culturen), informeren (duurzaamheid) en bij elkaar brengen (vergroten van sociale cohesie, etc.) Dit project moet een van iedere Genkenaar worden. Hierbij kunnen samenwerkingen ontstaan met La Biomista, andere volkstuintjes in Genk, compostschooltje, sociale partners die reeds aanwezig zijn op de site of in de wijk en daarbuiten.

Reeds jaar en dag wordt er getracht om de banden tussen de ‘bewoners’ van de C-Mine site, de Vennestraat en de Hoefstadstraat ( met boxing-gardening, de biomarkt R.M., R.Ø, restaurant U, Griekse specialiteiten Corfu) en omwonenden uit de wijk te versterken en een voedingsbodem voor een gezamenlijk initiatief te ontwikkelen. De ruimte voor ontmoeting verdient extra invulling en programmatie. In aansluiting op initiatieven als ‘de straat van de zintuigen’, de zaterdagmarkten, zien we een kans in het creëren van een gemeenschapstuin op het C-mine plein, niet als een traditionele moes- of volkstuin, maar verbinden door een reeks eilanden volgens de principes van de Permacultuur ( zorg voor de aarde, zorg voor de mens, eerlijk delen) maar net zo goed ruimte voor picknick, speel- of rustplek. Hierdoor versterken we het sociale weefsel, participatie en initiatief van de verschillende actoren op en om C-Mine, de ruggegraat tot het verbinden . Docente en onderzoekster Virginia Tassinari (LUCA School of Arts & Politecnico di Milano) is nauw betrokken bij de initiatiefnemers achter het prijswinnende Coltivando project van de Politecnico di Milano (www.coltivando.polimi.it). Coltivando werd in 2012 opgericht en telt meer dan 1km gemeenschapstuin op de terreinen van de universiteit. De tuin werd aangelegd en onderhouden om de band te versterken tussen universiteit, bewoners, lokale ondernemers met een hart voor de buurt.

Mt de klimaatopwarming indachtig zou het nuttig kunnen zijn over te gaan tot aanleg van een nieuw natuurlijk buitenzwembad. Geen grote filterinstallatie of chloor toestanden maar een strand met natuurlijke zwemvijver. Dat kan ons afhankelijk van de grote ook op sportgebied nog verder op de kaart zetten. In het verleden was de Molenvijvers een buiten zwembad, maar er zijn ongetwijfeld andere locaties in Genk die kunnen voldoen.

Aan de hoek van de Oude Hostartstraat en Kleine Hostartstraat was vroeger een waterbron. Mensen over heel Limburg kwamen hier water halen omdat het geneeskrachtig zou zijn. Dit vraagt verder onderzoek, maar eerst moet de bron zuiver worden gemaakt en terug in oorspronkelijke staat gebracht worden. Daarnaast is dit stukje groen die de twee straten kruist de ideale ontmoetingsplek. Vroeger bevond zich in het midden van de Oude Hostartstraat een stukje bos waar veel mensen uit de buurt samenkwamen, maar is zo'n 10 jaar geleden bebouwd met appartementen. Dit verlaten stukje groen op de hoek van de straat kan daarom een nieuwe ontmoetingsplek worden. Rondom de bron kunnen zitbankjes geplaatst worden zodat ontmoeting tussen de bewoners wordt gestimuleerd met als doel meer sociale cohesie in de buurt.

Tussen de Westerring en de Vennestraat ligt er op een stukje grond een hele weide van braambessen. Dit monotone stuk wil ik omtoveren tot een weelderige tuin en groene buffer tussen de drukke baan met veel auto's en de Vennestraat met zijn vele bewoners. Het is de bedoeling om voor zoveel mogelijk biodiversiteit te zorgen. Het open stuk dichtbij de drukke baan (zoals je ziet op de foto) toe te planten met inheemse bomen. Verder aanplantingen van struiken en planten om meer insecten te lokken en meer stuifmeel te voorzien voor de vlinders en bijen volgens de principes van de permacultuur. Het budget zal dienen voor aanplantingen, aanmaken composthoop, kippendraad, houthaksel enz. Kortom: Zoveel mogelijk Biodiversiteit!

OnderOns is een project dat inzet op duurzame verfraaiing van hangplekken en deze wil omvormen tot ontmoetingsplekken waar kinderen, jongeren, ouders, bewoners,… zelf materiaal kunnen ontwerpen dat dient voor de verfraaiing van onze straten, wijken en plekken waar we vaak komen. Een soort openlucht atelier, dat voor een bepaalde duur, een plek in de wijk of straat inneemt om met vrijwilligers een ontwerpidee uit te stippelen en deze te verwezenlijken. Bij het waarmaken worden kinderen en jongeren ingezet om op een creatieve manieren het idee uit te werken. Vogelhuisjes maken, muren verfraaien door graffiti, een wensmuur maken, een boodschapbak plaatsen (soort brievenbus waarin je je vraag, suggestie, bekommernis, etc. in kunt achterlaten), bloemen planten, bloempotten verven, een mobiele bibliotheekje ontwerpen, etc. Met dit project willen we kinderen en jongeren die in moeilijke omstandigheden opgroeien de mogelijkheid bieden om onbezorgd en creatief bezig te zijn en het welbevinden op een positieve manier beïnvloeden. Daarnaast willen we meer karakter en kleur geven aan onze leefomgeving, en dit door zelfregie te stimuleren (eigen ideeën inbrengen, initiatief nemen, …), respect te tonen voor onze omgeving en hierin een voorbeeldrol nemen. We hopen dat dit mobiel atelier door alle straten en wijken van Genk kan rijden om zijn steentje bij te dragen en het leven aangenamer te maken voor heel wat Genkse kinderen en jongeren.

Maak van de ruimte tussen het Hof van Gan en de Bresserstraat een groenpark door er bomen te planten die veel schaduw geven, plaats er zitbanken, een speeltuintje en een petanque baan, zodat jong en oud daar samen kunnen komen, en verkoeling zoeken in de zomer. Door de hoge ligging t.o.v. het centrum en Winterslag kan hier ook het overtollige regenwater in de grond trekken.